ŞİFON VE SİFON

Merhaba değerli arkadaşlarım bu yazıda tek harfin farklılaşması ile oluşan ve farklı anlama gelen şifon ve sifon sözcüklerine değinmek istiyorum. Bu iki sözcüğün tek ortak yanı, her ikisinin de Fransızca kökenli olması.

İlk olarak şifon sözcüğü, Fransızca kökenli (chiffon) bir kelime. İpek iplikle dokunmuş ince, şeffaf kumaş, bu kumaştan yapılmış anlamına geliyor.

Sifon sözcüğü ise, yine Fransızca kökenli (siphon) bir kelime. Bir sıvıyı bir kaptan başka bir kaba aktarmaya yarayan, değişik uzunlukta iki kolu olan bükülmüş boru, şose, demir yolu vb. yapıların altından bir akarsuyu geçirmek için yapılan boru biçiminde kanal, pis su tesisatındaki kokuların yapıya yayılmasını önleyen araç, hızla fışkırtılan su yardımıyla pis su ile dışkıları atık su tesisatına akıtan düzenek anlamına geliyor. Dilimizde eviye sifonu (mutfaklarda bulaşık yıkamaya yarayan teknenin altına konan ve pis suları ana atık su kanalına aktaran araç) kullanımı var (TDK Sözlük).

Tek bir harfin farklılaşmasından ne olur ki demeyin. Dilimize özendiğimiz günler dilerim. Sevgi ve sağlıkla kalın.

SABUN VE SABUH

Merhaba değerli arkadaşlarım bu yazıda tek harfin farklılaşması ile oluşan ve farklı anlama gelen sabun ve sabuh sözcüklerine değinmek istiyorum. Bu iki sözcüğün tek ortak yanı, her ikisinin de Arapça kökenli olması.

İlk olarak sabun sözcüğü, Arapça kökenli (ṣābūn) bir kelime. Kirli ve yağlı temizlemekte kullanılan, türlü yağlarla alkaliler birleştirilerek yapılan madde, bu maddenin kalıp durumunda olan biçimi anlamına geliyor. Dilimizde sabun ağacı (öz suyu köpüren ağaç), sabun balığı (Atlas Okyanusu kıyılarında yaşayan ve bol miktarda mukus salgılayan küçük balık), sabunhane (sabun yapılan yer), kalıp sabun (kalıplara dökülerek yapılan sert sabun; katı sabun), sıvı sabun (genellikle el ve yüz temizliğinde kullanılan, sıvı kıvamlı bir tür sabun), bıttım sabunu (çitlembik yağından yapılan ve çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılan bir tür sabun), arap sabunu (potasla yapılan, sıvı veya cıvık kıvamda, esmer bir sabun) gibi kullanımları var.  

Sabuh sözcüğü ise, yine Arapça kökenli (ṣabūḥ) bir kelime. Sabah vakti içilen içki anlamına geliyor (TDK Sözlük).

Tek bir harfin farklılaşmasından ne olur ki demeyin. Dilimize özendiğimiz günler dilerim. Sevgi ve sağlıkla kalın.

KONUT VE KOMUT

Merhaba değerli arkadaşlarım bu yazıda tek harfin farklılaşması ile oluşan ve farklı anlama gelen konut ve komut sözcüklerine değinmek istiyorum.

İlk olarak konut sözcüğü, insanların içinde yaşadıkları ev, apartman vb. yer; mesken, ikametgah anlamına geliyor. Ön doğru anlamı da var. Dilimizde konut belgesi (yerleşim belgesi), toplu konut (önceden planlanmış belli bir yerleşim bölgesinde, vatandaşa devletin açtığı kredi yardımları ve katkılarıyla oluşturulan yapılar bütünü), prefabrik konut (duvar, kapı, pencere ve diğer elemanları fabrikasyon olarak üretilen ve konutun yapılacağı beton platform üzerine monte edilen konut; prefabrik ev) gibi kullanımları var.

Komut sözcüğü ise, askerlere, izcilere, öğrencilere beden eğitimi çalışmalarında veya bir tören sırasında bir durumdan başka bir duruma geçmeleri için verilen emir anlamına geliyor. Dilimizde komut almak (herhangi bir davranış, hareket vb. için buyruk almak), komut vermek (herhangi bir davranış, hareket vb. için buyrukta bulunmak), uyarma komutu (jimnastikteki komutun alıştırma için uyarıcı nitelikteki ilk ve uzunca bölümü) kullanımları mevcut (TDK Sözlük).

Tek bir harfin farklılaşmasından ne olur ki demeyin. Dilimize özendiğimiz günler dilerim. Sevgi ve sağlıkla kalın.

KUTU VE KUĞU

Merhaba değerli arkadaşlarım bu yazıda tek harfin farklılaşması ile oluşan ve farklı anlama gelen kutu ve kuğu sözcüklerine değinmek istiyorum.

İlk olarak kutu sözcüğü, Rumca kökenli bir kelime. İnce tahta, mukavva, teneke, plastik vb.nden yapılmış, genellikle kapaklı kap, bu kabın alabildiği miktarda olan, elektrik veya telefon tellerinin toplanıp bağlandığı kap, bir kimsede, bir yerde, bir şeyde iyi veya kötü bir özelliğin fazlalığını belirten bir söz anlamına geliyor. Dilimizde kutu gibi (küçük fakat kullanışlı ve şirin), kapalı kutu (içindekini belli etmeyen, sır saklayan kimse, niteliği gizli kalan), kalem kutusu (içine kalem konulan küçük kutu; kalemlik), posta kutusu (postanelerde ücret karşılığı kiralanan, postaların adres olarak üzerindeki numaraya gönderildiği kutu, apartman, ev, büro vb. yerlere gelen mektup ve evrakın içerisine konulduğu kutu, elektronik posta kutusu) gibi kullanımları var.

Kuğu sözcüğü ise, perde ayaklılardan, yaban ve evcil türleri bulunan, çok uzun ve kıvrık boyunlu, geniş gagalı, geniş kanatlı bir su kuşu anlamına geliyor. Dilimizde kuğu gibi (ince uzun, narin boyun) kullanımı var (TDK Sözlük).

Tek bir harfin farklılaşmasından ne olur ki demeyin. Dilimize özendiğimiz günler dilerim. Sevgi ve sağlıkla kalın.