TOPAK VE TOPRAK

Merhaba değerli arkadaşlarım bu yazıda tek harfin farklılaşması ile oluşan ve farklı anlama gelen topak ve toprak sözcüklerine değinmek istiyorum.

İlk olarak topak sözcüğü, yuvarlak biçimde olan nesne, yufka açmak için avuç içinde yuvarlak bir biçim verilen hamur parçası, bu biçim verilmiş şey, hayvanlarda, parmakların ardında topuğu andıran çıkıntı, şişe veya kadeh anlamına geliyor.

Toprak sözcüğü ise, yer kabuğunun, toz durumuna gelmiş türlü külte kırıntılarıyla, çürümüş organik cisimlerden oluşan ve canlılara yaşama ortamı sağlayan yüzey bölümü, yer kabuğunun bu bölümünden yapılmış, arazi, kara, yöre, memleketli anlamına geliyor. Dilimizde toprağa vermek (ölüyü gömmek), toprağı çekmiş (sürekli olarak yaşadığı yerden kısa bir süre kalmak üzere gittiği başka bir yerde ölenler için söylenen bir söz), toprak olmak (ölümün üzerinden çok zaman geçtiği için artık çürümüş olmak, toprağa karışmış olmak, ölmek), toprağa bakmak (ölümü yakın görünmek), toz toprak (toz ve toprak yığını), eski toprak (yaşlandığı halde dinç olan kimse), toprakbastı (ayakbastı parası, şehirden köye, köyden şehre veya bir mahalleden ötekine gelen getirilirken kızevinin oğlanevinden aldığı geleneksel para), saksı toprağı (çiçek yetiştirmek için hazırlanmış özel bir toprak türü) gibi kullanımları var (TDK Sözlük).

Tek bir harfin farklılaşmasından ne olur ki demeyin. Dilimize özendiğimiz günler dilerim. Sevgi ve sağlıkla kalın.

KARAVAN VE PARAVAN

Merhaba değerli arkadaşlarım bu yazıda tek harfin farklılaşması ile oluşan ve farklı anlama gelen karavan ve paravan sözcüklerine değinmek istiyorum. Bu iki sözcüğün tek ortak yanı, her ikisinin de Fransızca kökenli olması.

İlk olarak karavan sözcüğü, Fransızca kökenli (caravane) bir kelime. Bir otomobilin arkasına takılan veya hem taşıt hem konut olarak kullanılan üstü kapalı, ev özelliğinde araç anlamına geliyor.

Paravan sözcüğü ise, yine Fransızca kökenli (paravent) bir kelime. Menteşelerle birbirine bağlı birkaç parçadan oluşan ve yapılarda bazı bölümleri ayırmakta kullanılan, katlanır, taşınır çerçeveli perde, adından, yetkisinden, gücünden kendisine belli etmeden yararlanılan kişi veya kuruluş anlamına geliyor. Dilimizde birine veya bir şeye paravan olmak (birinin veya bir şeyin önüne geçerek onu korumaya almak), birini paravan yapmak (kendini belli etmeyerek başkasının adından, yetkisinden, gücünden yararlanmak), paravan menteşesi (düz yaprak menteşelerinin benzeri, üç yapraklı ve iki milli menteşe), paravan şirket (vergi başta olmak üzere çeşitli giderlerden kurtulmak ve haksız kazanç sağlamak amacıyla yasa dışı bir biçimde kurulan, çalışanı olmadığı halde varmış gibi gösterilen, başka şirketlerin gücünden, adından ve ticari itibarından faydalanan şirket) kullanımları var (TDK Sözlük).

Tek bir harfin farklılaşmasından ne olur ki demeyin. Dilimize özendiğimiz günler dilerim. Sevgi ve sağlıkla kalın.

TAR VE TARZ

Merhaba değerli arkadaşlarım bu yazıda tek harfin farklılaşması ile oluşan ve farklı anlama gelen tar ve tarz sözcüklerine değinmek istiyorum.

İlk olarak tar sözcüğü, Doğu Anadolu ile Azerbaycan’da çalınan bir çalgı türü anlamına geliyor.

Tarz sözcüğü ise, yine Arapça kökenli (ṭarz) bir kelime. Anlatma, oluş, deyiş veya yapış biçimi; minval, usul, üslup, bir kimsenin kendine özgü anlatım biçimi, güzel sanatlarda kendine özgü teknik, renk ve biçimlendirme biçimi; üslup, stil, konsept, biçim anlamına geliyor. Dilimizde bakış tarzı (algılama ve değerlendirme biçimi), hayat tarzı (bir insan topluluğunun bir yerde yaşamasını sağlayan ve geleneklerce belirlenmiş uygulamaların tümü; yaşam biçimi, yaşayış biçimi) kullanımları var (TDK Sözlük).

Tek bir harfin farklılaşmasından ne olur ki demeyin. Dilimize özendiğimiz günler dilerim. Sevgi ve sağlıkla kalın.

TURNA VE TORNA

Merhaba değerli arkadaşlarım bu yazıda tek harfin farklılaşması ile oluşan ve farklı anlama gelen turna ve torna sözcüklerine değinmek istiyorum.

İlk olarak turna sözcüğü, Turnagillerden, Avrupa ve Kuzey Afrika’da toplu olarak yaşayan, göçebe, iri bir kuş anlamına geliyor. Dilimizde turnayı gözünden vurmak (umulmadık bir kazanç veya çıkar sağlama imkanı ele geçirmek), turna balığı (tatlı sularda yaşayan yırtıcı bir balık), turna kırı (kırmızımtırak gri renkte olan) gibi kullanımları var.

Torna sözcüğü ise, İtalyanca kökenli (torna) bir kelime. Ağaç veya metal eşyaya yuvarlak bir biçim vermek için kullanılan çarklı tezgah, çamura şekil vermekte kullanılan çömlekçi çarkı anlamına geliyor (TDK Sözlük).

Tek bir harfin farklılaşmasından ne olur ki demeyin. Dilimize özendiğimiz günler dilerim. Sevgi ve sağlıkla kalın.