KAYMAK VE KAYNAK

Merhaba değerli arkadaşlarım bu yazıda tek harfin farklılaşması ile oluşan ve farklı anlama gelen kaymak ve kaynak sözcüklerine değinmek istiyorum.

İlk olarak kaymak sözcüğü, sütün veya yoğurdun yüzünde zar durumunda ince bir tabaka biçiminde toplanan, açık sarı renkli, koyu yağlı katman, sütü yayvan kaplar içinde ve hafif ateşte tutarak elde edilen koyu, yağlı öz, yağmur ve selden sonra toprağın üzerinde kalan özlü tabaka, bir şeyin en iyi ve seçkin bölümü anlamına geliyor. Düz, ıslak, donmuş veya kaygan bir yüzey üzerinde sürtünerek kolayca yer değiştirmek, kaygan bir yüzey üzerinde birdenbire dengesini yitirmek, durum değiştirmek, anlamı değişmek, yağışların etkisiyle toprağın alt tabakasının gevşemesi sonucu üst tabaka oynamak, görüş, düşünce veya tutumunu değiştirmek anlamı da var. Dilimizde kaymak gibi (bembeyaz ve pürüzsüz, tadı güzel ve yumuşak), kaymağını almak (bir şeyin en büyük payını, karını ele geçirmek), kaymak taşı (parlatılmaya elverişli, yumuşak, beyaz, yarı saydam bir mermer türü; su mermeri), kaykay (türlü maddelerden yapılmış, altında tekerlekler bulunan, kaymaya yarayan alet) gibi kullanımları var.

Kaynak sözcüğü ise, bir suyun çıktığı yer, göz, kaynarca, pınar, memba, bir şeyin çıktığı yer; hazine, gelir, kazanç, sağlık vb. ni sağlayıcı öge, bir bilim dalının çeşitli konuları üzerinde yazılmış ve yayımlanmış çalışmaların türü; alan yazını, literatür, herhangi bir enerjinin oluşup çevreye yayıldığı yer anlamına geliyor. İki metal veya yapay parçayı ısıl yolla birleştirme yöntemi, kaynaştırıp yapıştırma işi, sırayı beklemeden başkalarının hakkını alarak mevcut sıranın ön taraflarına girme işi anlamı da var. Dilimizde kaynağını bir şeyden almak (bir esasa veya desteğe dayandırmak), kaynak suyu (kaynağın veya gözenin başında alınan su), öz kaynak (dışarıdan yardım almadan kendi imkanları kullanılarak sağlanan maddi varlık, hissedarların sermaye olarak işletmeye yatırdıkları varlıklar ile işletmenin dağıtılmayan karları toplamından oluşan sermaye, diğer bir deyişle şirket varlıkları toplam değerinden borçların düşürülmesiyle hesaplanan net varlıklar), enerji kaynağı (güç kaynağı), güç kaynağı (elektrik enerjisini depolayan ve akımın kesilmesi sırasında kullanılmasını sağlayan aygıt; enerji kaynağı), yer altı kaynakları (petrol, gaz, kömür gibi toprak altında bulunan kıymetli ham maddeler), kaynak yapmak (iki metal veya yapay parçayı ısı yoluyla birleştirmek, sırayı beklemeden başkalarının hakkını alarak mevcut sıranın ön taraflarına girmek), kaynak makinesi (kaynak yapımında kullanılan makine) gibi kullanımları mevcut (TDK Sözlük).

Tek bir harfin farklılaşmasından ne olur ki demeyin. Dilimize özendiğimiz günler dilerim. Sevgi ve sağlıkla kalın.