KATI VE ÇATI

Merhaba değerli arkadaşlarım bu yazıda tek harfin farklılaşması ile oluşan ve farklı anlama gelen katı ve çatı sözcüklerine değinmek istiyorum.

İlk olarak katı sözcüğü, sert, yumuşak karşıtı, hoşgörüsüz, acımasız, merhametsiz, zalim olan, düşünce ve davranışlarında belli ilkelere sıkı sıkıya bağlı olan, hoşgörüsü olmayan; sıkı, sıvıların ve gazların tersine, içinde bulunduğu kabın veya üstünde bulunduğu yerin biçimini almayan; sulp, çok, aşırı derecede anlamına geliyor. Dilimizde katı sabun (kalıp sabun), katı söz (sert ve kırıcı söz), yüreği katı (acınacak durumlar karşısında duygusuz kalabilen kimse) gibi kullanımları var. Aynı zamanda taşlık anlamı da var (TDK Sözlük).

Çatı sözcüğü ise bir yapının, bir evin damını kuran parçaların bütünü; sakaf, birbirine çatılmış, çakılmış şeylerin bütünü, yapının tavanı ile damı arasındaki kullanılan yer, insan ve hayvanda iskeletin kuruluşu, barınılan, sığınılan yer, belli bir maksada yönelik kimselerin oluşturduğu birlik, fiilin, sözlük anlamı değişmeden belirli eklerle genişletilerek cümledeki özne ve nesne ile olan bağlantısında uğradığı yeni durumu; bina, hikaye, roman, piyes vb. edebi türlerde olay örgüsü; kurgu, bu yapıyı örten ve eğik yüzeyleri olan damın tahtadan iç yapısı anlamına geliyor. Dilimizde çatı aktarmak (çatının kırık kiremitlerini sağlamlarıyla değiştirmek), çatıyı almak (çatıya ulaşmak), çatı katı (yapılarda çatı ile son kat arasında yapılan küçük kat), ikili çatı (iki görevde de kullanılabilen çatı: alınmak, toplanmak, sanılmak sözlerinin hem dönüşlü hem de edilgen çatı olarak kullanılması gibi), çatı örtüsü (çatıların üstüne kiremit, çinko ve oluklu sac vb. ile kaplanan, tavana su geçmesini önleyen yapı bölümü) gibi kullanımlar mevcut.

Tek bir harfin farklılaşmasından ne olur ki demeyin. Dilimize özendiğimiz günler dilerim. Sevgi ve sağlıkla kalın.

SERGİ VE DERGİ

Merhaba değerli arkadaşlarım bu yazıda tek harfin farklılaşması ile oluşan ve farklı anlama gelen sergi ve dergi sözcüklerine değinmek istiyorum.

İlk olarak sergi sözcüğü, alıcının görmesi, seçmesi için dizilmiş şeylerin tümü ve bu nesnelerin serildiği yer, halkın gezip görmesi, tanıması için uygun biçimde yerleştirilmiş ürünlerin, sanat eserlerinin tümü, bir yerin, bir ülkenin veya çeşitli ülkelerin kendine özgü tarım, sanayi vb. ürünlerini tanıtmak için bunların uygun bir biçimde gösterildiği yer, işporta, yaygı, kilim anlamına geliyor. Dilimizde sergi açmak (sergilemek), sergi sermek (kurutmak veya göstermek için bir şeyi düz bir yere yaymak), sergievi (sanat eserlerinin sergilenmesi için hazırlanmış yer; sergi salonu), kişisel sergi (sadece bir sanatçının eserlerinin yer aldığı sergi) gibi kullanımlar var (TDK Sözlük).  

Dergi sözcüğü ise, siyaset, edebiyat, teknik, ekonomi vb. konuları inceleyen ve belirli aralıklarla çıkan süreli yayın; bülten, mecmua anlamına geliyor. Dilimizde e-dergi (elektronik dergi), elektronik dergi (genel ağda çevrim içi yayımlanan dergi; e-dergi), hakemli dergi (yazıları hakemin denetiminden geçtikten ve onaylandıktan sonra yayımlanan dergi) kullanımları mevcut.

Tek bir harfin farklılaşmasından ne olur ki demeyin. Dilimize özendiğimiz günler dilerim. Sevgi ve sağlıkla kalın.

KLİK VE KLİP

Merhaba değerli arkadaşlarım bu yazıda tek harfin farklılaşması ile oluşan ve farklı anlama gelen klik ve klip sözcüklerine değinmek istiyorum.

İlk olarak klik sözcüğü, Fransızca kökenli (clique) bir kelime. Hizip anlamına geliyor (TDK Sözlük).

Klip sözcüğü ise, İngilizce kökenli (clip) bir kelime. Genellikle televizyonda gösterilmek üzere hazırlanan, bir müzik parçasını görüntü eşliğinde veren film anlamına geliyor.

Tek bir harfin farklılaşmasından ne olur ki demeyin. Dilimize özendiğimiz günler dilerim. Sevgi ve sağlıkla kalın.

AİLE VE GAİLE

Merhaba değerli arkadaşlarım bu yazıda tek harfin farklılaşması ile oluşan ve farklı anlama gelen aile ve gaile sözcüklerine değinmek istiyorum. Bu sözcüklerin tek ortak yanı Arapça kökenli olmaları. Bu iki sözcüğün tek ortak yanı, her ikisinin de Arapça kökenli olması.

İlk olarak aile sözcüğü, Arapça kökenli (ʿaʾile) bir kelime. Evlilik ve kan bağına dayanan, karı, koca, çocuklar, kardeşler arasındaki ilişkilerin oluşturduğu toplum içindeki en küçük birlik, aynı soydan gelen veya aralarında akrabalık ilişkileri bulunan kimselerin tümü, birlikte oturan hısım ve yakınların tümü, eşlerden kadın için kullanılan bir söz, aynı gaye üzerinde anlaşan ve birlikte çalışan kimselerin bütünü, temel niteliği bir olan dil, hayvan veya bitki topluluğu anlamına geliyor. Dilimizde aile boyu (büyük boy üretilmiş olan içecek, atıştırmalık, kişisel bakım ürünleri vb., ailece), aile saadeti (genellikle karı, koca bazen de büyükler ve çocuklar arasındaki uyum, anlaşma, sevgi ve hoşgörü), geniş aile (anne, baba, çocuklar ve evli çocuklarla onların eş ve çocuklarının bir çatı altında yaşadıkları aile biçimi; büyük aile), köklü aile (eskiden beri bilinen ve iyi tanınan aile) gibi kullanımları var (TDK Sözlük).

Gaile sözcüğü ise, yine Arapça kökenli (ġāʾile) bir kelime. Sıkıntı, dert, keder, üzüntü, uğraştırıcı iş, çekilmesi zor yük, istenmeyen durum anlamına geliyor (TDK Sözlük).

Tek bir harfin farklılaşmasından ne olur ki demeyin. Dilimize özendiğimiz günler dilerim. Sevgi ve sağlıkla kalın.