SADIR VE SÂDIR

Merhaba değerli arkadaşlarım, yazım ve telaffuzda düzeltme işaretiyle farklılaşan seriye sadır ve sâdır ile sözcükleriyle devam etmek istiyorum.

Sadır sözcüğü, Arapça kökenli (ṣadr) bir kelime. Düzeltme işareti olmadan yazılıyor ve kısa okunuyor. Göğüs, kalp anlamına geliyor. Sözcüğün aynı zamanda kazaskerlere verilen unvan ve sadrazam anlamı da var. Dilimizde sadra şifa vermek (gönlünü ferahlatmak) kullanımı da mevcut.

Sâdır sözcüğü de Arapça kökenli (ṣādir) bir kelime. Düzeltme işareti ile yazılıyor ve “a” harfi uzatılarak okunuyor. Çıkan, görünen anlamına geliyor. Dilimizde sâdır olmak (ortaya çıkmak) kullanımı da mevcut.

Sözcük serisine önerilerinizi bekliyorum 🙂  bilgi@burcuyigit.com e-posta adresinden iletişime geçebilirsiniz. Sevgi ve sağlıkla kalın.

LAM VE LÂM

Merhaba değerli arkadaşlarım, bugünkü yazımda düzeltme işaretiyle yazım ve telaffuzda farklılaşan sözcük serisine lam ve lâm sözcükleri ile devam etmek istedim.

İlk olarak lam sözcüğü, Fransızca kökenli (lame) bir kelime. Mikroskopta incelenecek maddelerin üzerine konulduğu dar, uzun cam parçası anlamına geliyor. Kelimenin dar, çok ince metal parça anlamı da mevcut (TDK Sözlük).  Düzeltme işareti olmadan yazılmasına ragmen, ince “a” harfi şeklinde okunuyor. Aynı zamanda sözcüğün Fransızca okunuşu da  birebir aynıdır.

Lâm sözcüğü ise, Arapça kökenli (lām) bir kelime. Arap alfabesinin yirmi üçüncü harfinin adı. Dilimizde bir şeyin kesin olduğunu, başka bir yolunun olmadığını ifade etmek için “lâmı cimi yok” diyoruz.  

Yazım ve telaffuzda farklılaşan yazı serisine katkılarınızı bekliyorum 🙂  bilgi@burcuyigit.com e-posta adresine yazabilirsiniz. Sevgi ve sağlıkla kalın.

AYAN VE ÂYAN

Merhaba değerli arkadaşlarım, bu yazımda düzeltme işareti ile yazım ve telaffuzda farklılaşan ayan ve âyan sözcüklerine değinmek istedim.

Ayan, Arapça kökenli (ʿiyān) bir sözcük. Belli, açık anlamına geliyor. Düzeltme işareti olmadan yazılıyor ve kısa olarak okunuyor. Dilimizde ayan beyan (apaçık, açık, seçik şekilde) ve ayan olmak (bilinir olmak) kullanımları mevcut. 

Âyan sözcüğü ise, yine Arapça kökenli (aʿyān) bir sözcük. İleri gelenler anlamına geliyor. Aynı zamanda sözcüğün senato üyeleri anlamı da mevcut. Düzeltme işareti ile yazılıyor ve “a” harfi uzatılarak okunuyor.

Herkese güzel ve verimli bir hafta dilerim. Sevgi ve sağlıkla kalın.

FÂNİ VE FANİ

Merhaba değerli arkadaşlarım, bugünkü yazımda yazım ve telaffuzda düzeltme işareti ile farklılaşan fâni ve fani sözcüklerine değinmek istiyorum.

Fâni sözcüğü, Arapça kökenli (fānī) bir kelime. Düzeltme işareti ile yazılıyor ve “a” harfi uzatılarak okunuyor. Ölümlü, geçici ve insanoğlu anlamına geliyor. Dilimizde fâni dünya (ölümlü dünya) birleşik kelime kullanımı mevcut.

Fani sözcüğü ise, Fransızca kökenli (phanie) bir kelime. Düzeltme işareti olmadan yazılıyor ve kısa olarak okunuyor. Fani, bir fizik terimi ve insan gözünün algıladığı ışık şiddeti anlamına geliyor.

Yazım ve telaffuzda düzeltme işareti ile farklılaşan sözcük serimize katkılarınız için bilgi@burcuyigit.com e-posta adresine yazabilirsiniz. Sevgi ve sağlıkla kalın.

ŞURA VE ŞÛRA

Merhaba değerli arkadaşlarım, düzeltme işareti ile yazıda farklılaşan ve farklı anlama gelen sözcük serisine şura ve şûra ile devam etmek istiyorum.

Şura sözcüğü, şurası, şu yer anlamına geliyor. Düzeltme işareti olmadan yazılıyor ve kısa olarak okunuyor. Dilimizde şuradan buradan (birçok yerden, her konudan) kullanımı mevcut.

Şûra sözcüğü ise, Arapça kökenli (şūrā) bir kelime. Bir alanla ilgili oluşturulan danışma kurulu anlamına geliyor. “U” harfi düzeltme işareti ile yazılıyor ve uzatılarak okunuyor.

Herkese keyifli ve verimli bir hafta dilerim. Sevgi ve sağlıkla kalın.

ACİZ VE ÂCİZ

Merhaba değerli arkadaşlarım, düzeltme işaretiyle yazım ve telaffuzda farklılaşan sözcük serisine aciz ve âciz sözcükleriyle devam etmek istiyorum.

İlk olarak aciz sözcüğü, Arapça kökenli (ʿacz) bir kelime. Düzeltme işareti olmadan yazılıyor ve kısa olarak okunuyor. Güçsüzlük, beceriksizlik anlamına geliyor. Aynı zamanda kişinin ya da kuruluşun borcunu zamanında ödeyememesi anlamı da var. Dilimizde aciz içinde olmak (gücü yetmemek), acze düşmek (çaresiz kalmak) kullanımları mevcut.

Âciz sözcüğü ise, yine Arapça kelime kökenli (ʿāciz) bir kelime. Düzeltme işareti ile yazılıyor ve “a” harfi uzatılarak aaciz şeklinde okunuyor. Güçsüz, beceriksiz şekilde anlamına geliyor. Dilimizde âciz kalmak (çok uğraşmaya rağmen bir işi yapamamak) kullanımı var.

Düzeltme işareti ile farklılaşan sözcük önerileriniz için bilgi@burcuyigit.com  e-posta adresine yazabilirsiniz 🙂 Sevgi ve sağlıkla kalın.

YAR VE YÂR

Merhaba değerli arkadaşlarım, mademki 14 Şubat haftasındayız yazıda düzeltme işareti ile değişen ve farklı anlama gelen sözcük serisine yar ve yâr sözcükleriyle devam etmek istiyorum 🙂

Yar sözcüğü, düzeltme işareti olmadan yazılıyor ve kalın “a” harfi olarak okunuyor. Uçurum anlamına geliyor. Dilimizde yardan atmak (kazaya uğratmak) kullanımı da mevcut.

Yâr sözcüğü ise, Farsça kökenli (yār) bir kelime. Sevgili, dost tanıdık anlamına geliyor. Aynı zamanda kelimenin yardımcı anlamı da var. Dilimizde yâr olmak (yardım etmek, faydalı olmak) kullanımı da mevcut.

Bu seriye kelime önerisinde bulunmak isterseniz çok sevinirim. Dilimize özendiğimiz günler dileğiyle…Sevgi ve sağlıkla kalın.

Not: Kelime önerileriniz için bilgi@burcuyigit.com  e-posta adresinden iletişime geçebilirsiniz.

KAP VE KÂP

Merhaba değerli arkadaşlarım, yazım ve telaffuzda düzeltme işaretiyle farklılaşan sözcük serisine kap ve kâp sözcükleri ile devam etmek istiyorum.

Kap sözcüğü, bir şeyi saklayabilmek için kullanılan torba, kılıf, sepet, çanta anlamına geliyor. Düzeltme işareti olmadan yazılıyor ve kalın “a” harfi olarak okunuyor. Aynı zamanda dilimizde kapak, cilt anlamında da kullanımı mevcut.  Duygularını kontrol edemeyecek biçimde taşkın davranışlarda bulunan biri için ise, “o kabına sığmaz” ya da “kabına sığmayan biridir” deriz. Yine aynı şekilde yazılan ve kalın “a” olarak okunan kap sözcüğü (bu kez Fransızca kökenli (cape) bir sözcük), kadınların giydiği kolsuz üst giysi anlamına geliyor.

Kâp sözcüğü ise, Arapça kökenli (kaʿb) bir kelime. Aşık kemiği (ayak bileğindeki çıkıntılı kemik) anlamına geliyor. “A” harfi düzeltme işaretiyle yazılıyor ve ince “a” olarak okunuyor. Dilimizde değer olarak birinden aşağı olmayı ifade etmek için ise, kâbına varamamak birleşik fiilini kullanıyoruz.

Dilimize özendiğimiz günler dileğiyle…Sevgi ve sağlıkla kalın.

SUKUT VE SÜKÛT

Merhaba değerli arkadaşlarım, bugünkü yazımda yazım ve telaffuzda farklılaşan sukut ve sükût sözcüklerinden bahsetmek istedim.

İlk olarak sukut sözcüğü, Arapça kelime kökenli (suḳūṭ) bir kelime. Aşağı inme, düşme anlamına geliyor. Davanın düşmesi, sukutu olarak da kullanılıyor. “U” harfiyle yazılıyor ve telaffuzda kısa olarak okunuyor. Dilimizde sukut etmek (düşmek) ve sukutuhayal (hayal kırıklığı) kullanımları mevcut.    

Sükût sözcüğü ise, yine Arapça kelime kökenli (sukūt) bir kelime. Susma, sessizlik ve söz söylememe anlamına geliyor. “Ü” harfi ve “û” harfi ile yazılıyor ve telaffuzda sükuut şeklinde “u” harfi uzatılarak okunuyor. Dilimizde sükût ikrardan gelir (susmak kabul etmektir), sükûtla geçiştirmek (söylemesi gereken bir konuya bilinçli olarak değinmemek), hakkısükût (sus payı), ölüm sükûtu (ölüm sessizliği) kullanımları mevcut.

Keyifli bir gün dilerim. Sevgi ve sağlıkla kalın.

HAKİM VE HÂKİM

Merhaba değerli arkadaşlarım, bu yazımda düzeltme işareti, anlam ve telaffuzda farklılaşan kelime serisine hakim ve hâkim sözcükleriyle devam etmek istedim.

Hakim sözcüğü, Arapça kökenli (ḥakīm) bir kelime. Bilge, her şeyi bilen (Tanrı) anlamına geliyor. Telaffuzda “i” harfi biraz uzatılarak hakiim şeklinde okunuyor.

Hâkim sözcüğü, yine Arapça kökenli (ḥākim) bir kelime. Sözünü geçiren, egemen, yargıç, baskın anlamına geliyor. Telaffuzda “a” harfi uzatılarak haakim şeklinde okunuyor.

Dilimizde etkili olmak, hükmetmek anlamını ifade etmek için hakim olmak birleşik fiilini kullanıyoruz. Aynı zamanda dilimizde pek çok birleşik kelime de mevcut. Bunlar; hâkimrüzgâr (o an için geçerli durum), hâkimevi (hâkimlerin dinlenmek ve barınmak amacıyla kullandıkları bina), reddihâkim (hâkimi istememe, kabul etmeme, reddetme) ve sorgu hâkimi (sorgu yargıcı).

Düzeltme işareti ve anlamda farklılaşan sözcük serisinin devamında görüşmek üzere. Sevgi ve sağlıkla kalın.